روایی محتوا
تاریخ : 2015/08/10 نویسنده : h.gh دیدگاه : 0

روایی محتوا بدین معناست که ابزار اندازه گیری کلیه خصوصیات مفهومی را که شما می خواهید اندازه بگیرید در بر دارد. اعتبار (روایی ) محتوایی یک سنجه نهایتا به نحوه تعریف مفهومی بستگی دارد که برای اندازه گیری آن طراحی شده است .
روایی محتوا معرف بودن یا کفایت نمونه گیری محتوایی (ماده،مطلب ،موضوع ) وسیله اندازه گیری است. روا سازی محتوایی در پاسخ به این پرسش است که آیا مواد یا محتوای این وسیله اندازه گیری معرف محتوا یا مجموعه خصوصیات مورد اندازه گیری هست؟
روش دیگر سنجش اعتبار (روایی )محتوا طرح این پرسش است که معرف های تجربی (آزمون ها .مقیاس ها .پرسش ها و….)معرف کامل حوزه معنای مفهوم اصلی مورد مطالعه هستند یا نه ؟
چنانچه ابزاری تنها بخشی از مفهومی را اندازه گیری کند که محقق قصد اندازه گیری کل آن را دارد میگوییم آن ابزار از حیث روایی محتوا ضعیف است.روایی محتوا یک صفت دو قطبی نیست که ابزار دارای آن باشد یا نباشد ، بلکه ابزار ها از این حیث نیز بر روی طیفی از کاملا روا تا کاملا نا روا توزیع میشوند. مثلا محققی را در نظر بگیرید که می خواهد مفهوم میزان مشارکت سیاسی دانشجویان را اندازه بگیرد . اگر او برای اندازه گیری این مفهوم فقط از معرف دفعات شرکت در انتخاباتی که قانونا مجاز به شرکت در آنها بوده است استفاده نماید ،می گوییم این ابزار از حیث روایی محتوا ضعیف است. بدین معنی که مشارکت سیاسی تنها به شرکت در انتخابات محدود نمی شود .
این ابزار نمی تواند تمام قلمرو معنایی مشارکت سیاسی رو پوشش دهد چرا که تنها به یک وجه آن پرداخته است .باید توجه داشت که تامین روایی محتوای مفاهیمی که انتزاعی هستند بسیار دشوار تر از تامین روایی محتوای مفاهیمی است که جنبه انضماعی قابل لمس وعینی دارند . زیرا مفاهیم انتزاعی از قلمرو محتوای وسیع تری بر خوردارند .مثلا تامین روایی محتوای وضعیت اقتصادی فرد ساده تر از تامین روایی محتوای پایگاه اجتماعی اوست .زیرا تعداد معرف هایی که برای تامین روایی محتوای وضعیت اقتصادی لازم است بسیار کم تر از تعدادمعرف هایی است که برای سنجش مفهوم پایگاه اجتماعی به کار برده می شود.
شیوه بررسی روایی محتوا(تایید داوران)
روایی محتوایی یک آزمون معمولا توسط افرادی متخصص در موضوع مورد مطالعه تعیین می شود از این رو اعتبار محتوا به قضاوت داوران بستگی دارد. سنجش روایی محتوا از طریق بازبینی دقیق و موشکافانه محتوای آزمون به وسیله داوران خبره انجام می شود.به بیانی روشنتر ،افرادی که در زمینه مفهوم مورد بررسی
الف) دارای تعدادی مقاله(تالیف یا ترجمه) چاپ شده در نشریات علمی – پژوهشی معتبر باشند.
ب) فعالیت پژوهشی انجام داده باشند.
ج) دارای تالیف یا ترجمه باشند.
د) سابقه تدریس داشته باشند.
ه) با جامعه آماری مورد بررسی که قرار است از لحاظ مفاهیم مورد نظر مورد بررسی قرار کیرند آشنا باشند.
اگر سوابق داوران از حیث ویژگی های فوق متفاوت باشد می توان به نظرات آنها بر حسب میزان برخورداری از معیار های فوق ضریبی از ۱ تا ۵ داد. هرچه تعداد داوران بیشتر باشد ،درجه اطمینان به نتیجه حاصله بالاتر خواهد بود.
داوران در زمینه روایی محتوایی، باید به سه سوال مهم پاسخ بدهند:
آیا معرف تهیه شده به مفهوم مورد نظر محقق مرتبط است؟
آیا معرف تهیه شده فقط مفهوم مورد نظر را می سنجد؟
آیا معرف های تهیه شده برای سنجش مفهوم مورد نظر محقق کافی هستند؟
ضریب تایید داوران
طبیعی است که داوران در مورد روا بودن یا نبودن تمامی معرف ها کاملا متفق القول نباشند که براساس پاسخ های داوران می توان به ضریبی برای سنجش میزان تایید داوران در زمینه ربط گویه با مفهوم دست پیدا کرد که ضریب تایید معرف نامیده می شود.
1

که در آن
C_iمقدار عددی داور i ام به سوال الف از فرم سنجش تایید داوران و تعداد کل داوران است.
ضریب فوق را برای تمام معرف ها باید محاسبه نمود.هرچقدر ضریب تایید یک معرف بیشتر باشد روایی محتوا در آن بالاتر است.
روایی محتوایی ناظر به کفایت تعداد معرف ها نیز می باشد به عبارتی یک مقیاس دارای روایی محتوا حتما باید تایید داوران را در زمینه کفایت تعداد معرف ها نیز جلب نماید. ضریب کفایت مقیاس(CVCS) از طریق فرمول زیر سنجیده میشود.

2
که در آن  تعداد داورانی که معتقدند معرف های تشکیل دهنده مقیاس برای سنجش مفهوم کفایت می کند و N تعداد کل داوران می باشد.

هر چقدر ضریب کفایت مقیاس بیشتر باشد روایی محتوایی آن بالاتر بوده و چنانچه ضریب کقفایت مقیاس بین ۴۰ تا ۶۰ باشد (یعنی نسبت موافقان و مخالفان نزدیک باشد) بهتر است به دسته جدیدی از داوران مراجعه کرده و ضریب تایید کفایت مقیاس را مجددا محاسبه نمود.سرانجام برای قضاوت نهایی درباره میزان روایی محتوایی پیشنهاد می شود ضرایب فوق ( ضریب تایید گویه و ضریب تایید کفایت مقیاس) در قالب فرمول زیر با همدیگر ترکیب شود تا ضریب تایید روایی محتوایی( CVC)حاصل شود.
4
که در آن (C.V.C.I) ̅نماد میانگین ضریب تایید معرف ها و C.V.C.I نماد ضریب تایید کفایت مقیاس است.

5

باید دانست که امکان دسترسی به روایی محتوایی مطلوب و بسیار مطلوب در رشته های مختلف علوم انسانی و حتی در زمینه های پژوهشی مختلف یکسان نیست.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *