روش های آماری مناسب برای سنجش ثبات
تاریخ : 2015/12/24 نویسنده : h.gh دیدگاه : 0

اگرچه ظاهرا به نظر می رسد مناسبترین روش آماری برای سنجش ثبات، آزمون برابری میانگینهای برای نمونه های زوج شده باشد. آن هم به این دلیل که در این آزمون، میانگین نمرات کسب شده توسط پاسخگویان معینی در یک مقیاس واحد در دو نوبت با یکدیگر مقایسه می شود تا در صورت نبود تفاوت معنادار بین میانگینها، ثبات مقیاس استنباط شود. اما باید توجه داشت که در این آزمون تنها به معنادار بودن یا نبودن تفاوت اشاره می شودکه از بزرگی حجم نمونه تاثیر می پذیرد و چه با تفاوت های ناچیز در نمونه های بزرگ ، معنادار و تفاوت های بزرگ در نمونه های کم حجم، غیرمعنادار تلقی شود. از سوی دیگر این آزمون برای سنجش ثبات در متغیرهای کیفی(رتبه ای و اسمی) نیز مناسب نیست. بنابر این لازم است معیاری برای سنجش ثبات ارائه شود که نه تنها به تفاوت نمرات یا صفات نوبت اول و دوم هر فرد توجه داشته باشد بلکه شدت ثبات را نیز اندازه گیری نماید و نیز متناسب با سطح سنجش متغیرهایی که اندازه گیری می شوند، باشد.برای سنجش ثبات متغیرهای نسبی، فاصله ای و رتبه ای فرمول زیر پیشنهاد می شود:

Untitled

که در آن صورت کسر مجموع قدرمطلق های تفاضل نمرات یکایک افراد در دو نوبت، ومخرج کسر حداکثر اختلاف بیشترین و کمترین مقدار نظری متغیرهای مورد مقایسه و n حجم نمونه است.

به عنوان مثال اگر مقیاسی از ۱۰ معرف(گویه) تشکیل شده باشد که دامنه پاسخ هر گویه از ۱ تا ۵ باشد. بیشترین مقدار نظری ۵۰ و کمترین مقدار نظری این مقیاس ۱۰ خواهد بود. لذا حداکثر اختلاف بیشترین و کمترین مقدار نظری ۴۰ خواهد شد(۵۰-۴۰=۱۰).

روش آماری مناسب برای سنجش ثبات متغیرهای اسمی به گونه ای دیگر است. برای سنجش میزان ثبات در چنین حالتی که متغیر مورد اندازه گیری از نو کیفی ( خواه اسمی و خواه رتبه ای) است از ضریب کاپا(kappa) استفاده می کنیم.” این ضریب برای سنجش توافق نتایج سنجش یک متغیر کیفی در دو نوبت اندازه گیری به کار می رود.

Untitled2

که در آن  Untitled5حاصل جمع فراوانی مشاهده شده خانه های هم روی قطر و  Untitled6حاصل جمع فراوانی های مورد انتظار خانه های روی قطر و n تعداد نمونه می باشد.

فراوانی های مورد انتظار هر یک از خانه های روی قطر را از طریق فرمول زیر محاسبه می کنیم.

Untitled3

حد نصاب پایایی ثبات مقیاس:

Untitled22

لازم به ذکر است که دسترسی به ثبات مطلوب و بسیار مطلوب در رشته های مختلف علوم انسانی و حتی در زمینه های پژوهشی مختلف یکسان نبوده و تفسیر مطلوبیت پایایی ثبات یک ابزار، بستگی به غنای مباحث تئوریک و روش شناختی و نیز سابقه طراحی ابزار برای آن مفهوم دارد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *