image
تاریخ : 2015/12/30 نویسنده : h.gh دیدگاه : 0

بسیاری از مفاهیم علوم انسانی به سبب انتزاعی بودن و نیز وسعت قلمرو معنایی شان با بیش از یک معرف مورد سنجش قرار می گیرند تا تمامی قلمرو محتوایی مفهوم مورد نظر سنجیده شود و به اصطلاح روایی محتوایی آن تامین شود. بدیهی است که در فرآیند شاخص سازی باید معرف های مربوطه با یکدیگر ترکیب شوند و در اینجاست که مساله همگنی معرف ها یا همسازی درونی آنها پیش می آید. معیار همگنی می خواهد توجه محقق را به این نکته مهم رهنمون سازد که پیش از ترکیب معرف ها و شاخص سازی ابتدا باید از هماهنگی معرف ها مطمئن شود. چرا که نمرات شاخصی که از معرف های ناهماهنگ تشکیل شده و از همگنی لازم برخوردار نیست، گمراه کننده است.
به عنوان مثال، مقیاس رضایت شغلی را که در قالب طیف لیکرت طراحی شده است انتخاب و آن را در دو حالت همگن و ناهمگن مورد بررسی قرار می دهیم. گویه های تشکیل دهنده این مقیاس عبارتند از:
۱- تنوع چندانی در کارم وجود ندارد.
۲- غالبا در سر کار خسته و بی حوصله می شوم.
۳- باید جای بهتری برای کار کردن وجود داشته باشد.
۴- دلم می خواهد آزادی بیشتری در کار داشته باشد.
۵- در تصمیم گیری های مربوط به امور موثر بر کارم نقش چندانی ندارم.
۶- برای من کارم بیش از درآمدش اهمیت دارد.
۷- از کاری که انجام می دهم راضی هستم.
۸- شغلم به من فرصت می دهد به کاری که به بهترین وجه انجام می هم بپردازم.
۹- مردم به کار امثال من غبطه می خورند.
از آنجایی که هدف این مقیاس سنجش رضایت شغلی است، محقق در فرآیند کد گذاری پاسخ ها، باید به گونه ای عمل کند که در شاخص رضایت شغلی( که از مجموع نمرات هر پاسخگو در کلیه گویه ها به دست می آید)، نمره بالا دال بر رضایت و نمرات پاین دال بر نارضایتی باشد. بنابر این در مقیاس فعلی، محقق باید به پاسخ های موافق به گویه های مثبت ( گویه های ۶و۷و۸و۹) و به پاسخ های مخالف به گویه های منفی( گویه های ۱تا ۶) نمرات بیشتری نسبت دهد و متقابلا به پاسخ های مخالف به گویه های مثبت و به پاسخ های موافق به گویه های منفی نمره کمتری نسبت دهد. اگر این قاعده رعایت شود، نمره ی کل مقیاس از تقسیم مجموع نمرات بر تعداد گویه ها بدست می آید.
کدگذاری پاسخ ها به نحوی انجام می شود که چه در سوالات منفی و چه در سوالات مثبت، مقدار بیشتر به معنای رضایت بیشتر باشد. در یک مقیاس همگن انتظار می رود بین نمره پاسخگویان در هر یک از گویه ها و میانگین نمرات آنها هماهنگی وجود داشته باشد.
چنانچه گویه هایی از این نوع در یک مقیاس به تعداد زیادی وجود داشته باشد آن مقیاس همگنی لازم برای سنجش مفهوم مورد نظر محقق را ندارد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *