image
تاریخ : 2015/12/09 نویسنده : h.gh دیدگاه : 0

هم ارزی که وجه دیگری از پایایی است ناظر به وضعیتی است که طی آن نتایج حاصل از ابزاری که محقق برای سنجش متغیر مورد نظر خویش تهیه نموده است با نتایج حاصل از ابزار دیگری که برای سنجش همان متغیر تهیه شده و قبلا روایی و پایایی آن به اثبات رسیده است مشابهت داشته باشد.

به عنوان مثال چنانچه بخواهیم هم ارزی مقیاس نگرش سنجی دانشجویان نسبت به اساتید را که از طریق طیف لیکرت محاسبه شده است مورد آزمون قرار دهیم باید نتایج حاصل از این مقیاس را با نتایج حاصل از مقیاس نگرش سنجی که مثلا با طیف برش قطبین( فرض بر این است که قبلا روایی و پایایی این مقیاس به تایید رسیده است) به دست می آید مورد مقایسه قرار می دهیم.هر چقدر نمرات حاصل از هر دو مقیاس برای یکایک افراد نمونه به یکدیگر نزدیکتر باشد می گوییم مقیاس تهیه شده توسط محقق دارای هم ارزی بیشتری است.

در اینجا لازم است به تفاوت بسیار ظریفی که بین روایی ملاکی و بعد هم ارزی پایایی وجود دارد اشاره کنیم. در روایی ملاکی، ملاک متغیری است که ماهیتا از متغیری که محقق برای آن ابزار تهیه کرده است، متفاوت است. مثل ملاک شرکت در انتخابات برای سنجش پایایی مقیاس رضایت سیاسی. اما در پایایی هم ارزی ، یک متغیر واحد توسط دو ابزار جداگانه سنجیده می شود. مثلا نتایج رضایت سیاسی که از طریق پرسشنامه سنجیده شده است را با نتایج رضایت سیاسی که از طریق مصاحبه اندازه گیری شده است، مقایسه می کنند.

“در پایایی هم ارزی نتایج سنجش یک متغیر توسط دو ابزار( که ماهیتا متفاوت هستند)، با یکدیگر مقایسه و همبستگی آنها محاسبه می شود، اما در روایی ملاکی نتایج سنجش دو متغیر( یکی متغیر ملاک و دیگری، متغیری که توسط ابزار محقق ساخته اندازه گیری می شود.)، با یکدیگر مقایسه و همبستگی آنها اندازه گرفته می شود.”

ذکر یک نکته بسیار مهم در اینجا ضرورت دارد که محقق در انتخاب مقیاسی که به عنوان مبنای قضاوت در باره هم ارزی مقیاس خود قرار خواهد داد، باید وسواس زیادی صرف نماید. به گونه ای که:

  1. مقیاس مورد نظر روایی و پایایی اش قبلا تامین شده باشد.
  2. مقیاس مزبور باید در همان جامعه آماری که محقق قصد تحقیق درباره آن را دارد اجرا شده و مورد تایید قرار گرفته باشد.
  3. در این بعد از سنجش پایایی، همانند سنجش بعد ثبات، محقق باید اطلاعاتی که مشخص کند هریک از ابزار های تکمیل شده متعلق به کدامیک از پاسخگویان است، دسترسی داشته باشد.
  4. ضرورت دارد که نمونه مورد بررسی معرف جامعه آماری که مقیاس محقق ساخته نهایتا بر روی آن اجرا خواهد شد باشد. ضمنا در سنجش این بعد نیز همانند سنجش بعد ثبات هر چه نمونه مورد بررسی بزرگتر باشد نتایج حاصله به علت خطای برآورد کمتر، قابل اعتمادتر خواهد بود.
  5. ضرورت دارد واحد اندازه گیری و به تبع آن، کمترین و بیشترین مقدار تئوریک نمرات هر دو مقیاس، با همدیگر برابر باشد. چه در غیر این صورت بدیهی است که تفاضل نمرات دو مقیاس که واحدهای اندازه گیری متفاوت و دامنه های ناهم اندازه دارند، با یکدیگر برابر نباشند.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *